Limon (Citrus limon) — rutadoshlar oilasiga mansub, doim yashil, koʻp yillik sitrus daraxti va uning nordon mevasi hisoblanadi. Uning vatani Janubiy va Janubi-Sharqiy Osiyo (Hindiston, Xitoy) bo'lib, hozirda butun dunyoning subtropik iqlimli hududlarida yetishtiriladi. [
1,
2]
Kimyoviy tarkibi
Limon tarkibida inson salomatligi uchun muhim bo'lgan ko'plab moddalar mavjud: [
1]
- C vitamini: Immunitetni mustahkamlovchi asosiy darmondori.
- Organik kislotalar: Asosan limon kislotasi (mevaga nordon ta'm beradi).
- Minerallar: Kaliy, kalsiy, fosfor va temir moddasi.
- Efir moylari: Limon po'stlog'iga o'ziga xos xushbuy hid beradi. [1, 2]
Foydali xususiyatlari
- Immunitetni oshiradi: Shamollash va grippning oldini olishda yordam beradi.
- Hovozni yaxshilaydi: Moddalar almashinuvini tezlashtiradi va toksinlarni haydaydi.
- Yurak-qon tomir tizimi: Qon tomirlarini mustahkamlaydi va xolesterin miqdorini kamaytiradi.
- Terini yoshartiradi: Antioksidantlar tufayli terining holatini yaxshilaydi va ajinlar tushishini sekinlashtiradi.
- Kamqonlikda foydali: Tarkibidagi vitamin C temir moddasining organizmga so'rilishini osonlashtiradi. [1, 2, 3]
Kimlarga mumkin emas (Zararlari)
Limon hammaga ham birdek foydali emas. Quyidagi holatlarda uni cheklash lozim:
- Oshqozon kasalliklari: Gastrit, yara (yazva) va yuqori kislotalilikda oshqozonni ta'sirlantiradi.
- Allergiya: Sitrus mevalariga allergiyasi bor insonlarda reaksiya berishi mumkin.
- Tish emali: Tarkibidagi kislota tish emalini yemiradi (shuning uchun limonli suv ichgach, og'izni chayish tavsiya etiladi)