Gazlama (mato) — toʻqimachilik dastgohlarida bir-biriga perpendikulyar boʻlgan
tanda (boʻylama) va
arqoq (enlama) iplarining oʻzaro oʻrilishidan hosil boʻladigan, kiyim-kechak tikish va roʻzgʻorda ishlatishga tayyor materialdir. "Gazlama" soʻzi qadimda matolarning oʻlchab —
gazlab sotilganligi sababli kelib chiqqan. [
1,
2]
Tarkibiga Koʻra Matolarning Tasnifi
Matolar ishlab chiqarilishida foydalaniladigan xomashyo (tola) turiga qarab uchta asosiy guruhga boʻlinadi: [
1]
- Tabiiy matolar:
- Ip-gazlama (paxta): Nafas oladi, namlikni yaxshi tortadi (gigroskopik), kundalik kiyimlar uchun eng koʻp ishlatiladi.
- Ipak: Tabiiy ipak qurtidan olinadi. Yumshoq, yaltiroq va nafis koʻrinishga ega.
- Jun: Qoʻy, tuya yoki lama junidan tayyorlanadi. Issiqlikni juda yaxshi saqlaydi, qalin matolar (shinel, palto, tvid) uchun asos boʻladi.
- Zigʻir (lyon): Kuchli, chidamli va issiq havoda tanani salqin tutuvchi mato. [1, 2, 3, 4, 5, 6]
- Sunʼiy matolar (Viskoza):
- Tabiiy sellyulozani kimyoviy qayta ishlash orqali olinadi.
- Tashqi koʻrinishi ipak kabi jozibali, teginganda yumshoq va havo oʻtkazuvchan boʻladi. [, 2]
- Sintetik matolar:
- Neft va kimyoviy polimerlardan tayyorlanadi (Poliester, neylon, akril).
- Gʻijimlanmaydi, juda mustahkam va tez quriydi, lekin havoni sust oʻtkazadi. [1, 2, 3]